dr Katarzyna Urbańska

Katarzyna Urbańska – historyczka sztuki, absolwentka Instytutu Sztuki PAN. 

Życiorys naukowy i zawodowy

Wykształcenie i stopień naukowy

2017 — doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie historia sztuki, Instytut Sztuki PAN
Rozprawa: Henryk Gajewski – nieznana awangarda. Promotorka: prof. dr hab. Joanna  M. Sosnowska. Stopień nadany uchwałą Rady Naukowej Instytutu Sztuki PAN z 29 czerwca 2017 r.

2022 — publikacja książki opartej na rozprawie doktorskiej
Henryk Gajewski. Od konceptualizmu do sztuki interpersonalnej, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2022.

Doświadczenie zawodowe i dydaktyczne

2022-obecnie — adiunkt, Międzywydziałowa Samodzielna Katedra Kształcenia Teoretycznego, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie Autorskie zajęcia z zakresu sztuki XX wieku, herstorii i performatyki; opieka nad około czterdziestoma ukończonymi pracami magisterskimi.

2022-2023 — Uniwersytet SWPS, kulturoznawstwo
Wykłady z zakresu sztuki współczesnej.

2016-2018 — Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Grafiki
Wykłady z zakresu sztuki współczesnej. 

Instytut Sztuki PAN — studia podyplomowe
Prowadzenie wykładów na specjalizacji Historia sztuki i współczesna kultura wizualna oraz na Historii sztuki nowoczesnej.

od 2009 — Galeria Salon Akademii, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
Koordynacja, produkcja i kuratorowanie projektów wystawienniczych.

Główne projekty badawcze i kuratorsko-badawcze

2025-obecnie — Ewa Garztecka (1920-2007): studium biograficzne i polityka kulturalna PRL
Badania nad krytyczką, kolekcjonerką i rzeczniczką sztuki abstrakcyjnej w bloku wschodnim, z wykorzystaniem materiałów archiwalnych, egodokumentów i dokumentacji instytucjonalnej.

2024 — Miłosz Benedyktowicz. Prawie niebo
Projekt kuratorsko-badawczy i wystawa w Galerii Salon Akademii ASP w Warszawie, prezentowana od 13 grudnia 2024 r. do 7 lutego 2025 r. Projekt obejmował opracowanie koncepcji wystawy oraz publikacji towarzyszącej; realizowany był w ramach stypendium MKiDN.

2023-2024 — publikacja Miłosz Benedyktowicz. Prawie niebo
Współredakcja i tekst autorski; publikacja przygotowana w ramach stypendium ZAiKS z 2023 r.

2016 — Krzysztof Jung. Przemiana
Projekt kuratorsko-badawczy, wystawa i publikacja, zrealizowane w ramach stypendium MKiDN. W publikacji: współpraca redakcyjna oraz autorski tekst Kultura wolności ciała. Na Jungówce.

2015-2016 — Wizualne niewidzialne. Sztuki wizualne w Polsce. Stan, rola i znaczenie
Członkini komisji eksperckiej projektu badawczego realizowanego w ramach Obserwatorium Kultury.

Granty, stypendia i finansowanie projektów

2026 — stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Projekt badawczy dotyczący Ewy Garzteckiej.

2024 — stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Realizacja projektu artystyczno-badawczego Miłosz Benedyktowicz. Prawie niebo.

2023 — stypendium ZAiKS
Przygotowanie publikacji Miłosz Benedyktowicz. Prawie niebo.

2016 — stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Realizacja projektu Krzysztof Jung. Przemiana.

Konferencje i wystąpienia naukowe — wybór

13 listopada 2025 — „Oblicza postpamięci 6: ciała i miejsca”, Kraków, Uniwersytet Jagielloński / Uniwersytet Warszawski
Referat: „Afektywne strategie pamięci w autobiograficznych zapiskach Ewy Garzteckiej”.

23 czerwca 2022 — I Toruńskie Sympozjum Naukowe „Egodokumenty – samoświadectwa – teksty autobiograficzne. Praktyka i teoria”, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Referat: „Ewa Garztecka. Historia opisana”.

13-15 czerwca 2007 II Konferencja Sztuki Nowoczesnej w Toruniu: „Dzieje krytyki artystycznej i myśli o sztuce Ujarzmianie słowa”. Referat: „Posstrukturalistyczna krytyka poezji konkretnej”.  

21-23 września 2005 „Sztuka lat 1905 – 1923. Malarstwo, rzeźba, grafika i krytyka artystyczna”, Zakład Historii Sztuki Nowoczesnej Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Referat: „Tadeusz Cieślewski syn – w poszukiwaniu nowoczesności”. 

Planowany udział

24-25 września 2026 — „Tyle straconych żyć. Ludność cywilna a sowiecki system totalitarny w XX wieku”, Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi. Referat: „Jednostka w logice państwa totalitarnego. Przypadek Ewy Garzteckiej – krytyczki sztuki i współpracowniczki UB. Studium mikrohistoryczne”.

Wykaz publikacji

Monografie i książki autorskie

1. Urbańska Katarzyna, Henryk Gajewski. Od konceptualizmu do sztuki interpersonalnej, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2022, ISBN 978-83-66519-46-6.
2. Urbańska Katarzyna, Tadeusz Cieślewski syn. Grafika fantastyczna, Universitas, Kraków 2026, w druku.

Teksty naukowe

1. Urbańska Katarzyna, Młoda Polka i André Fougeron w opowiadaniu krytyczki sztuki Ewy Garzteckiej. Literacki portret malarza między rzeczywistością a fikcją, „Rocznik Historii Sztuki” 2025, t. L, s. 183-199, DOI: 10.24425/rhs.2025.158054.
2. Urbańska Katarzyna, Ewa Garztecka. Czas zaprzeszły, w: Egodokumenty – samoświadectwa – egodokumentalność. Teoria i praktyka, red. Stanisław Roszak, Wojciech Piasek, Hadrian Ciechanowski, Waldemar Chorążyczewski, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2024, s. 239-246.
3. Urbańska Katarzyna, Oryginalne opakowanie, w: Miłosz Benedyktowicz. Prawie niebo, Warszawa 2024, s.41-64, ISBN 978-89389-81-7
4. Urbańska Katarzyna, Kultura wolności ciała. Na Jungówce, w: Krzysztof Jung. Przemiana, Warszawa 2016, s. 97-107, ISBN 978-83-65455-30-7.
5. Urbańska Katarzyna, Poststrukutalistyczna krytyka poezji konkretnej, w: Dzieje krytyki artystycznej i myśli o sztuce, red. M. Geron, J.Malinowski, Warszawa 2009, s. 93-100, ISBN 978 -83-7181-574-4
6. Urbańska Katarzyna, Tadeusz Cieślewski syn – w poszukiwaniu nowoczesności, w: Sztuka lat 1905-1923. Malarstwo, rzeźba, grafika, krytyka artystyczna, Toruń 2006, s. 109 – 116, ISBN 978-83-922006-4-2

Publikacje redakcyjne i katalogi wystaw

1. Miłosz Benedyktowicz. Prawie niebo, Warszawa 2024, ISBN 978-83-89389-81-7 — współredakcja i tekst autorski.
2. Krzysztof Jung. Przemiana, Warszawa 2016, ISBN 978-83-65455-30-7 — współpraca redakcyjna i tekst autorski.
3. Grzegorz Kowalski, Lektury, Warszawa, 2015, ISBN 978-83-63594-85-5 – współredakcja. 
4. Robert Kuśmirowski, Träumgutstraße, Warszawa 2014, ISBN 978-83-63594-60-2 – tekst autorski.