Typoteka.pl – indeks polskich krojów pisma
Zapraszamy na wystawę „Typoteka.pl – indeks polskich krojów pisma”, która odbędzie się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie w ramach Tygodnia Bibliotek 2026. „Typoteka.pl” jest próbą uporządkowania wiedzy o krojach pisma związanych z Polską i ich twórcach. Nie jest jednak zamkniętym archiwum ani linearną historią projektowania liter. To raczej otwarty indeks – narzędzie, które pozwala śledzić obecność litery w różnych momentach, miejscach i kontekstach.
Typoteka: historia pisana literą
Zgromadzone w Typotece materiały pochodzą z wielu źródeł i epok – od wczesnych druków po współczesne realizacje cyfrowe. Ich zestawienie nie prowadzi do jednej, spójnej narracji. Przeciwnie, ujawnia nieciągłości, luki i przesunięcia, które są nieodłączną częścią historii typografii. Wiele krojów przetrwało jedynie we fragmentach, pojedynczych odbitkach lub dokumentacji. Inne funkcjonowały poza głównym obiegiem, oderwane od nazwisk autorów czy instytucji.
Typoteka nie tyle rekonstruuje tę historię, co pozwala ją ponownie odczytać – poprzez zestawienia, porównania i konteksty. Indeks staje się tu narzędziem interpretacji: pokazuje, jak litera zmienia się w czasie, jak odpowiada na potrzeby technologiczne i kulturowe, jak przenika między rzemiosłem, projektowaniem a komunikacją.
W przestrzeni biblioteki, której podstawowym tworzywem jest tekst, litera odzyskuje swoją materialność i znaczenie. Przestaje być przezroczystym nośnikiem informacji, a zaczyna funkcjonować jako projekt – decyzja formalna, historyczna i kulturowa jednocześnie.
Typoteka.pl nie jest zbiorem zamkniętym, lecz strukturą w ruchu. Każde nowe odkrycie, każda rekonstrukcja czy reinterpretacja zmienia sposób, w jaki można czytać zgromadzone w niej materiały. W tym sensie jest to projekt nie tyle archiwizujący przeszłość, co umożliwiający jej ciągłe aktualizowanie.
Zespoł kuratorski:
- Mateusz Machalski,
- Andrzej Tomaszewski,
- Michał Jarociński,
- Adam Twardoch,
- Borys Kosmynka,
- Ania Wieluńska.
W wystawie udział biorą:
- Gosia Bandurska,
- Bartosz Bugaryn ,
- Agnieszka Cieślikowska,
- Agnieszka Drozd,
- Michał Jarociński,
- Weronika Kanigowska,
- Borys Kosmynka,
- Karolina Kownacka,
- Natalia Kubacka,
- Maria Lewicka,
- Monika Ładyżyńska,
- Mateusz Machalski,
- Aleksandra i Daniel Mizielińscy,
- Ola Muczyń,
- Marcelina Ochała,
- Ania Orlińska,
- Paweł Osial,
- Błażej Ostoja Lniski,
- Ola Pieczko,
- Janek Stanisławski,
- Ania Wieluńska.
Organizatorzy:
- Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie
- Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
- Capitalics Warsaw Type Foundry
Co, gdzie, kiedy
Typoteka.pl – indeks polskich krojów pisma
Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, ul. Dobra 56
Wernisaż: 11 maja 2026, godz. 17:00 (połączony z wykładem dr hab Mateusza Machalskiego (s. 256) oraz oprowadzaniem kuratorskim dr Borysa Kosmynki).
Wystawa: 7 maja – 7 czerwca 2026